Ga naar de inhoud 
We kennen het allemaal: een survey begint met “Op een schaal van 1 tot 10, hoe tevreden bent u…?” en de motivatie van de respondent zakt meteen weg. Mensen zijn tegenwoordig sneller enquête moe en haken af.
Toch laat de psychologie iets belangrijks zien: mensen doen wél mee wanneer de ervaring op zichzelf belonend voelt.
Wat betekent dat voor het ontwerpen van surveys? Hieronder staan vijf surveyvragen die, op basis van psychologie, zorgen voor meer betrokkenheid en rijkere inzichten.
1. Prikkel nieuwsgierigheid
Mensen worden graag verrast. Iets nieuws activeert dopamine, waardoor we willen ontdekken (Morrens, Aydin, Janse van Rensburg, Esquivelzeta Rabell, & Haesler, 2020).
- “Wat is één ding aan dit product waarvan jij denkt dat wij het nooit zouden verwachten?”
- “Als dit merk een dier was, welk dier zou het dan zijn, en waarom?”
Deze vragen zijn een beetje anders dan normaal, en dat is precies de bedoeling: het haalt mensen direct uit hun automatische piloot en triggert nieuwsgierigheid.
2. Vraag om verhalen
Uit neurowetenschap blijkt dat verhalen meer hersengebieden activeren dan losse feiten ((Zak, 2014). Door om een verhaal te vragen, herbeleven mensen een situatie en ook een gevoel.
- “Vertel over de laatste keer dat dit product je echt hielp of juist teleurstelde.”
- “Wat is het meest memorabele moment dat je hebt gehad met deze dienst?”
Verhalen leveren niet alleen meningen op, maar ook context, emotie en nuance.
3. Speel in op wie mensen zijn
Volgens de identity-based motivation theory vormt onze identiteit de basis voor betekenis en gedrag. Iets vertellen over wie je bent, maakt antwoorden vanzelf motiverender (Oyserman & Destin, 2010).
- “Wanneer ben je het meest trots om hiermee gezien te worden?”
- “Welke van deze opties voelt het meest als ‘jij’?”
In plaats van vragen wat mensen “leuk vinden”, vraag je wie ze zijn, en dat gaat veel dieper.
4. Maak het luchtig en speels
Spelletjes werken niet alleen bij kinderen. Cognitieve psychologie laat zien dat het inspanning verlaagt en de motivatie verhoogt (Csikszentmihalyi, 1990).
- “Als dit product een themalied had, welk lied zou dat zijn?”
- “Hoe zou je deze dienst uitleggen aan een 10-jarige?”
Metaforen en speelse vragen maken een survey minder formeel en veel leuker.
5. Vind balans tussen moeite en beloning
Betrokkenheid ontstaat ook door de juiste hoeveelheid uitdaging. Te makkelijk = saai. Te moeilijk = frustrerend. Het ideale niveau is wanneer mensen voelen dat hun bijdrage echt telt, zonder dat het te veel moeite kost. (Kahneman, 2011).
- “Als jij één dag CEO was, welke functie zou je schrappen en welke zou je als eerste toevoegen?”
- “Welke ene verandering zou ervoor zorgen dat je dit volgend jaar twee keer zo vaak gebruikt?”
Deze vragen laten duidelijk zien: jouw mening heeft invloed op de toekomst en zijn vrij makkelijk te beantwoorden.
Betrokkenheid ontstaat wanneer het natuurlijk voelt
Vraag mensen niet alleen wat ze van iets vinden, maar vraag het op een manier die aanspoort om het te vertellen.
Wanneer een survey lijkt op een gesprek, wordt deelname geen moeite maar een vanzelfsprekende reactie. En als we het toch hebben over surveys die als gesprekken voelen: onze nieuwe Conversational Survey doet precies dat. Deze nieuwe feature verandert statische vragen in dynamische, menselijke interacties en maakt van surveys een echte dialoog.
